mei 2015

mei 2015

zaterdag 9 februari 2013

De Wadden snelste per auto, Culemborg per ov

De autobereikbaarheid is op de Waddeneilanden het best. Culemborg kent de grootste hemelsbrede snelheid per OV. Waar staat jouw gemeente? Met dit dashboard kun je de bereikbaarheid van je gemeente vergelijken met andere gemeenten.




Ook laten we zien hoe de Mobiliteitsscan een indicatie kan geven van de effecten van specifieke maatregelen op de bereikbaarheid.

Tot slot geeft dit dashboard uitleg over bereikbaarheid en de bereikbaarheidsindex. In een eerder gepubliceerd dashboard over nabijheid vind je meer achtergrond over bereikbaarheid.


Van alle vervoerwijzen is de gemiddelde hemelsbrede snelheid van de auto het hoogst. Zelfs in de ochtendspits en op afstanden tot 7,5 km. De minimum snelheden van de auto zijn op deze afstandsklasse vergelijkbaar met fietssnelheden. Op korte afstanden is het openbaar vervoer langzamer dan de gemiddelde fietser:

gemiddelde hemelsbrede snelheid in km/u 2030

alle afstanden
0-7,5 km
7,5-15 km
15 - 40 km
> 40 km

        Auto ochtendspits
MINIMUM
18
14
13
13
25
MAXIMUM
46
37
45
56
70
GEMIDDELDE
32
22
33
43
56

             Openbaar vervoer ochtendspits
   MINIMUM
12
5
10
9
19
   MAXIMUM
29
14
25
35
45
   GEMIDDELDE
20
9
16
23
35


Tabel 6 De gemiddelde hemelsbrede snelheid per auto, fiets en OV
Bron: Nationaal Verkeersmodel, analyse CROW-KpVV

De waardering van de tijd is voor de trein echter het grootst (zie Reistijdwaardering en betrouwbaarheid)

Over de fiets zijn geen betrouwbare snelheidsgegevens beschikbaar. Naast omrijden zijn factoren als verkeerslichten, voorrang verlenen of loopafstanden aan het begin of eind van een rit van invloed zijn op de gemiddelde fietssnelheid. Dergelijke factoren zitten niet goed in de meeste verkeersmodellen. De fietsbalans van de Fietsersbond geeft hier een beter beeld van. Die laat zien dat de fietssnelheid gemiddeld 3,1 km/u wordt vertraagd door oponthoud bij verkeerslichten en kruisingen. Uitgaande van een kruissnelheid van 18 km/u blijft er dus nog een gemiddelde ritsnelheid van 15 km/u over.

vrijdag 8 februari 2013

OV in steden sneller dan in landelijke gemeenten.

Voor het OV is geen BBI-index beschikbaar. We gebruiken daarom de hemelsbrede snelheid, afkomstig uit het Nationaal Verkeersmodel. De hemelsbrede snelheden in het openbaar vervoer verschillen per gemeente van 12 tot 29 km/u. Het gemiddelde ligt op 20 km/u. Vooral bij afstanden groter dan 15 km nemen de snelheden toe met de stedelijkheidsgraad (zie figuur 1):
Figuur 1: Hemelsbrede snelheid per openbaar vervoer per etmaal in 2030. Bron: CROW-KpVV
Pas bij afstanden groter dan 15 km komt de snelheid van het openbaar vervoer (gemiddeld 16 km/u)  boven die van een fietser (gemiddeld 11 km/u) uit. Bij deze afstandscategorieĆ«n zijn er grote verschillen per stedelijkheidsgraad. In stedelijke agglomeraties reis je al snel 5 tot 8 km/u sneller dan in landelijke gemeenten. Maar de spreiding in snelheden is groot. Ook niet-stedelijke gemeenten als Kollumerland zitten in de top-10 van gemeenten met het snelste openbaar vervoer (zie tabel 1).

Er is een grote spreiding in de modal split auto-OV. Het percentage auto varieert van 28 tot 94% (gemiddeld 85%). Het percentage OV varieert van 6-72% (gemiddeld 15%).

Uit tabel 1 blijkt dat Culemborg de snelste ov-verbindingen kent. Vooral op afstanden boven de 40 km scoort Culemborg aanzienlijk hogere snelheden dan gemiddeld. De centrale ligging van het NS-station zal hier zeker aan bijdragen: bijna alle inwoners wonen binnen 2 kilometer van het treinstation. Van daar vertrekken sprinters richting Utrecht, Tiel en Breda. De ‘snelle OV-gemeenten' scoren goed op de meeste afstandsklassen:

rang

Gemeente
Hemelsbrede snelheid OV 2030
orde
(Bereikbaarheidsindicator in km/u)


alle afstanden
0-7,5 km
7,5-15 km
15 - 40 km
> 40 km
1
Culemborg
29
7
19
30
42
2
Winsum
28
14
25
28
44
3
Harlingen
28
7
18
33
37
4
Stede Broec
28
9
22
23
37
5
Gouda
28
8
20
34
39
6
Eemsmond
27
12
17
26
42
7
Roosendaal
27
7
19
30
41
8
Kollumerland en Nieuwkruisland
27
9
13
28
36
9
Reiderland
27
9
21
25
39
10
Wieringermeer
27
11
14
22
33

Alle gemeenten:
MINIMUM
12
5
10
9
19
MAXIMUM
29
14
25
35
45
GEMIDDELDE
20
9
16
23
35

Tabel 1 De top 10 van de gemeenten waar de OV-ritten het snelst zijn. Bron: CROW-KpVV

Gemeenten als Kollumerland en Nieuwkruisland lijken niet echte ov-gemeenten. Hoe komt het dat zo'n gemeente in deze top-10 staat?
In Kollumerland en Nieuwkruisland ontsluiten vier vaste buslijnen de meeste dorpen. De Opstapper verzorgt het vervoer voor de overige dorpen. In de gemeente is geen treinstation. 

Vanuit Kollumerland gaan de meeste verplaatsingen naar Leeuwarden of Groningen. De bus vanuit Kollum, de grootste kern, naar deze gemeenten is bijna net zo snel als de auto en rijdt in de spits ieder kwartier. Kolummerzwaag, de op-een-na grootste kern kan gebruik maken van de snelle treinverbinding via het station Buitenpost. De afstand naar dit station is wel zo´n 4,5 km, maar hier gaat een gewone bus en een belbus naartoe. Ook gaat er een rechtstreekse bus naar Leeuwarden.
De verbinding met Drachten is zo slecht dat die niet of nauwelijks per OV wordt gemaakt.

De indicator geeft de gemiddelde reistijden gewogen naar het aantal verplaatsingen weer. Hierdoor scoort  Kollumerland zo hoog. Dat het openbaar vervoer relatief snel is blijkt overigens ook uit het aandeel verplaatsingen per OV: met 19% ligt dit hoger dan het gemiddelde van 15%.

In het databestand staan de hemelsbrede snelheden van het ov voor alle gemeenten.

woensdag 6 februari 2013

De Waddeneilanden kennen de beste autobereikbaarheid

De regio's met de beste autobereikbaarheid liggen in de noordelijke delen van het land. Dit zijn de regio's met de laagste BBI-index, oftewel de relatief kortste reistijden ten opzichte van wat je zou verwachten gezien de hemelsbrede afstanden en het aandeel korte/lange ritten.

Bron: Compendium voor de Leefomgeving

Wanneer we inzoomen op het niveau van gemeenten (zie tabel hieronder) dan blijkt dat vooral de Waddeneilanden een goede autobereikbaarheid kennen. Dat komt waarschijnlijk omdat de meeste verplaatsingen ook op het eiland zelf plaatsvinden en nagenoeg geen congestie kennen. Naast de BBI-index toont onderstaande tabel ook het aandeel naar oorzaak van de sterk vertraagde autoritten van en naar gemeente, voor beide spitsen. Dus voor Harlingen geldt dat 67% van de sterk vertraagde spitsritten wordt veroorzaakt door overbelasting (voor de Waddeneilanden zijn deze gegevens niet beschikbaar):


Top 10 gemeenten met de laagste BBI-index
Gemeente
Stede-lijk-heids-graad
BBI-index auto ochtend gemiddelde aankomst en vertrek
Oorzaak van de  sterk vertraagde autoritten van en naar gemeente, voor beide spitsen in %

Over-belasting
lage ontwerp-snelheid
omrijden
totaal
Vlieland
5
23




Ameland
5
45




Terschelling
5
65




Texel
5
75
Harlingen
4
79
67%
1%
32%
100%
Lemster-land
4
81
50%
6%
45%
100%
Urk
4
81
70%
2%
28%
100%
Heerenveen
3
82
73%
3%
24%
100%
Meppel
3
83
66%
3%
30%
100%
Noordoost-polder
4
84
63%
8%
29%
100%


Onderstaande tabel toont de gemeenten met de hoogste BBI-index, oftewel de relatief langste reistijden ten opzichte van wat je zou verwachten gezien de hemelsbrede afstanden en het aandeel korte/lange ritten:

Top 10 gemeenten met de hoogste BBI-index
Gemeente
Stede-lijk-heids-graad
BBI-index
auto ochtend gemiddelde aankomst en vertrek
Oorzaak van de  van sterk vertraagde autoritten van en naar gemeente, voor beide spitsen in %

Over-belasting
lage ontwerp-snelheid
omrijden
totaal
Baarle-Nassau
5
141
22%
25%
54%
100%
Millingen aan de Rijn
4
135
26%
20%
54%
100%
Korendijk
5
134
36%
3%
61%
100%
Nederlek
4
131
37%
15%
47%
100%
Ouderkerk
4
129
55%
14%
31%
100%
Zandvoort
3
128
41%
27%
32%
100%
Oud-Beijerland
3
124
32%
3%
65%
100%
Schoonhoven
3
123
34%
11%
55%
100%
Wijk bij Duurstede
3
122
57%
14%
29%
100%
Berg-ambacht
5
121
36%
17%
47%
100%

De lange reistijden worden ten opzichte van de best bereikbare gemeenten vaak veroorzaakt door omrijden en lage ontwerpsnelheden.

Verder valt op dat dit net als de gemeenten met de beste bereikbaarheid matig tot niet stedelijke gemeenten zijn. Gemiddeld is er weinig verschil in bereikbaarheid tussen steden en dorpen. Volgens de BBI-index is de slechtste bereikbaarheid in de grote steden te vinden en vervolgens in de niet-stedelijke gebieden (zie onderstaande tabel). Ook de oorzaak van de sterk vertraagde ritten verschilt niet heel veel naar stedelijkheidsgraad. Wel blijkt dat overbelasting (congestie) vooral in de stedelijke gebieden een dominante factor is.

BBI-index naar stedelijkheidsgraad
Stedelijkheidsklasse
BBI-indexauto ochtend gemiddelde aankomst en vertrek
Oorzaak  van de sterk vertraagde autoritten van en naar gemeente, voor beide spitsen
overbelasting
lage ontwerpsnelheid
omrijden
Zeer sterk stedelijk
104
69%
9%
22%
Sterk stedelijk
99
73%
7%
20%
Matig stedelijk
99
69%
8%
23%
Weinig stedelijk
98
65%
9%
26%
Niet stedelijk
100
64%
9%
27%
In het databestand staat de BBI-index voor alle gemeenten.


Ontwikkeling
Het KiM geeft in Mobiliteitsbeeld 2014 aan dat de daling van voertuigverliesuren gestopt is. In de Trendprognose wegverkeer  voorspelt het KiM een toename van het wegverkeer tussen 2015 en 2020 van bijna 10 % en voor het hoofdwegennet een toename van het aantal verliesuren met bijna 30%.