mei 2015

mei 2015

zaterdag 2 februari 2013

Bereikbaarheidsindex

Een van de rijksdoelen van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is het verbeteren van de bereikbaarheid. Daarbij moet de gebruiker voorop komen te staan. De ruimtelijke inrichting moet dit doel ondersteunen. Het Rijk heeft daarom het voortouw genomen om een eenduidige indicator te ontwikkelen. In de SVIR is deze indicator geïntroduceerd. Aanvankelijk is gewerkt met de bereikbaarheidsindicator (BBI-indicator). Deze indicator hield echter niet goed rekening met korte afstanden die met lage snelheden worden afgelegd. Een stad waar een groot deel van de verplaatsingen kort is, kent gemiddeld lage snelheden, terwijl dat positief kan zijn. Korte verplaatsingen zorgen immers voor minder emissies (zie onder). Om dit effect te compenseren is de BBI-index berekend. De BBI-index geeft aan of de hemelsbrede deur tot deursnelheid naar een gebied groter of kleiner is dan de referentiewaarde. Wanneer de reistijd langer is dan je op basis van landelijk gemeten hemelsbrede snelheden zou verwachten is het indexcijfer groter dan 100.

Wanneer de reistijd korter is dan je op basis van landelijk gemeten hemelsbrede snelheden zou verwachten is het indexcijfer kleiner dan 100.

Een relatief langere reistijd kent vooral oorzaken in:
  • Omrijtijd: de tijd die je moet omrijden om van A naar B te komen met de auto.
  • Congestie
  • Ontwerpsnelheden: een gemeente met relatief weinig ontsluitingswegen en veel kilometers over erftoegangswegen zal lagere snelheden kennen. Hetzelfde geld voor een gemeente met veel grote kruisingen met vri’s.
Voor het project Beter Benutten zijn de autosnelheden berekend met data afkomstig van navigatiesystemen in auto’s gecombineerd met herkomst-bestemmingsmatrices van het NRM. Voor alle gemeenten is zo een BBI index bepaald. De index waarden per gemeente zijn opgenomen in het databestand van het dashboard.

De bereikbaarheidsindex is een aanvulling op bestaande indicatoren. In de SVIR zijn een aantal indicatoren uit de Nota Mobiliteit die gericht zijn op de hoofdinfrastructuur van wegen, spoorwegen en vaarwegen gehandhaafd.

Belangrijke elementen 
  • Bereikbaarheid gaat over de gehele reis van deur tot deur. Voor reizigers is de totale reistijd van deur tot deur het meest relevant. Andere indicatoren beperken zich tot een deel van de totale reis, zoals een sluis of een bepaald traject op het hoofdwegennet. Het gaat om alle onderdelen van het netwerk bij het bepalen van de bereikbaarheid: hoofdnetten, provinciale- en gemeentelijke netwerken. 
  • De bereikbaarheid per vervoerwijze op uniforme wijze. Door gebrek aan gegevens is de BBI index alleen voor het autoverkeer berekend.
  • Bereikbaarheid hangt ook samen met omrijdtijden als gevolg van ontbrekende schakels in een netwerk;
  • De bereikbaarheid van een gebied of regio zegt niets over een knelpunt op een van de netwerken. 
  • De bereikbaarheid per afstandsklasse. Dit wordt hieronder toegelicht: 

Bereikbaarheid per afstandsklasse
Korte verplaatsingen per auto, fiets of ov verbruiken minder energie en zorgen voor minder emissie dan lange verplaatsingen. Mobiliteitspatronen met kortere afstanden zijn daarom duurzamer dan patronen met langere afstanden. En hoewel de snelheden lager zijn is de reistijd vaak korter dan over langere afstanden. Snelheid alleen zegt dus niet alles over bereikbaarheid; je moet ook kijken naar de nabijheid en leefbaarheidskwaliteiten.

Bij een langere verplaatsing is de gemiddelde snelheid vaak hoger dan bij een korte verplaatsing, omdat men bij langere verplaatsingen vaak meer gebruik maakt van het hoofdwegennet of IC-netwerk, waar de snelheden over het algemeen hoger liggen dan bij de regionale netwerken.
In stedelijk verdichte gebieden, waarin de fiets en het ov veel worden gebruikt en veel wordt gelopen, zijn de snelheden gemiddeld laag. Korte autoverplaatsingen maken meer gebruik van wegen waar lagere snelheden zijn toegestaan.

Een lage snelheid kan duiden op een slechte bereikbaarheid, maar ook op veel korte verplaatsingen naar dat gebied, of een dominantie van fietsgebruik.


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen